Terugblik op de Nationale Herdenking 15 augustus 1945 in Houten
Op vrijdag 15 augustus stond Houten stil bij het einde van de Tweede Wereldoorlog in Azië, dit jaar precies 80 jaar geleden.
Het verleden is een voorbije werkelijkheid. Die telkens opnieuw een plaats moet krijgen in het heden. Herdenken houdt ons betrokken bij het verleden. Door de generaties heen. – Otto George Ward (1921-2013)
Nederland kent drie nationale herdenkingen. De Nationale Dodenherdenking op 4 mei. De Holocaust-herdenking op de laatste zondag in januari. En de Nationale Herdenking 15 augustus 1945. Op 15 augustus 1945 capituleerde Japan en kwam de Tweede Wereldoorlog officieel ten einde. Op die dag herdenken we in Nederland alle slachtoffers van de Japanse bezetting van het voormalig Nederlands-Indië/Indonesië en het einde van de Tweede Wereldoorlog in Azië, dit jaar 80 jaar geleden.
19:00 – 19:45 uur: Lezing Pieter Ward
De avond begon met een lezing van Pieter Ward in restaurant De Engel. Voor een gehoor van ruim honderd belangstellenden vertelde hij het verhaal van zijn vader, Otto George Ward, radiotelegrafist-boordschutter bij het 18e Netherlands East Indies squadron. Otto George Ward vloog tijdens de oorlog 41 missies boven de Pacific en wijdde na zijn pensionering zijn leven aan het vastleggen en doorvertellen van deze vaak vergeten geschiedenis. Na zijn overlijden in 2013 nam zoon Pieter deze taak over. “Het in herinnering houden van de vele Nederlanders en Nederlands-Indische mannen en vrouwen, waarvan velen onder erbarmelijke omstandigheden gevangen zijn genomen of het niet hebben overleefd. Ook zij, die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Zuidoost-Azië en kort daarna vochten voor onze vrijheid, koningin en vaderland. Een onbekend en niet onbelangrijk deel van onze Nederlandse geschiedenis,” aldus Ward.
19:45 - 20:30 uur: Herdenking op het Plein
Aansluitend vond op het Plein de herdenkingsplechtigheid plaats, bijgewoond door ruim 200 mensen. Muziekvereniging Kunst na Arbeid verzorgde de muzikale omlijsting en Houtense Veteranen vormden de erewacht. Na het blazen van de taptoe door Hans Simons volgde een indrukwekkende stilte. Ook de terrassen van De Zwijger en De Roskam en de ondernemers rond het Plein stonden op dit moment stil. Daarna werd het Wilhelmus gezongen en legden burgemeester Karen Heerschop en veteraan en comitélid Marcel Dagniaux een krans bij het monument.
In haar toespraak benadrukte burgemeester Heerschop het belang van deze dag: “Vandaag staan we stil bij een complexe geschiedenis. Niet om te oordelen, maar om te erkennen dat vrijheid niet voor iedereen tegelijk kwam.” Ze wees erop dat het doorgeven van verhalen van groot belang blijft nu de generatie die de oorlog meemaakte langzaam verdwijnt. “Verhalen die te lang onuitgesproken bleven moeten verteld blijven worden. Want alleen door te erkennen wat er is gebeurd, kunnen we samen verder – met respect, met waardigheid en met de belofte dat we blijven herdenken, luisteren en vertellen.” Volgens de burgemeester is 15 augustus “geen bevrijdingsdag in de traditionele zin, maar een dag van herinnering, erkenning en verbinding.” De volledige toespraak van de burgemeester is onderaan dit nieuwsbericht te vinden.
Een bijzonder en persoonlijk moment volgde met de bijdrage van de Houtense musicus en theatermaker Amber Nefkens. Zij zong vijf liederen over haar Indische oma, die tijdens de Japanse bezetting in een kamp verbleef. Met haar muziek bracht zij de herinnering en de veerkracht van haar familie dichtbij en gaf zij een stem aan een geschiedenis die vaak verborgen bleef.
De plechtigheid werd afgesloten door Pieter de Winter, voorzitter van het comité 4 en 5 mei Houten. Hij citeerde de woorden waarmee Pieter Ward zijn lezing had geopend: “Het verleden is een voorbije werkelijkheid. Die telkens opnieuw een plaats moet krijgen in het heden. Herdenken houdt ons betrokken bij het verleden. Door de generaties heen.” – Otto George Ward (1921-2013).
Foto's in dit nieuwsbericht van René van den Brandt en Annette Stolk-de Vries.
De bloemenkrans werd gemaakt door de jonge Houtenaar Guido Blokker (Flowers For Rent).
Verder lezen? Bezoek de website van Houtens Nieuws voor een interview met Pieter Ward en verslag van de herdenking.
