"He gave that we should live in freedom Let his giving not go unanswered"
Op 4 mei werd overdag de jaarlijkse ronde gemaakt langs de gedenksteen in ’t Goy en de oorlogsgraven in ’t Goy, Schalkwijk en Tull en ‘t Waal. Aanwezig waren onder meer de comités 4 en 5 mei van Houten en Schalkwijk, de burgemeester, een detachement veteranen en een groep scouts van Scouting Schonauwen.
De burgemeester werd dit jaar gereden door Hidde van Alfen in de Schalkwijkse WIlly's jeep.
Op de hoek van de Goyerbrug en Nachtdijk werd op 5 mei 2015 op initiatief van Lions Club Houten een gedenksteen onthuld ter herinnering aan de omgekomen bemanningsleden van een Britse Short-Sterling bommenwerper die vlakbij neerstortte in de nacht van 4 op 5 mei 1943. De basisschool in ’t Goy heeft het monument geadopteerd.
Na een welkom van burgemeester Heerschop, vertelde Bert van der Weijden (Lions Club Houten) het verhaal van de bemanningsleden, met wiens familie hij nog steeds contact heeft. De bemanningsleden waren:
Na het verhaal van Van der Weijden las dorpsdichter Maria van der Looverbosch het gedicht voor dat zij in 2015 schreef bij het monument. Aansluitend legden welpen een krans bij het monument, samen met de burgemeester. En legden de Lions Houten een bloemstuk. Daarna waren alle aanwezigen één minuut stil ter nagedachtenis.
De Short-Sterling was op de terugweg van een bombardement op Dortmund toen het werd neergeschoten. Het stortte brandend neer tussen het Amsterdam-Rijn kanaal en de Beusichemseweg. Van de 7 bemanningsleden overleden er 5 direct. De 2 anderen werden later, enkele honderden meters verderop, dood teruggevonden. De bemanningsleden waren allen tussen de 20 en 28 jaar oud en zijn op 7 mei 1943 begraven te Oud-Leusden.
Op de begraafplaats van de Dorpskerk ligt begraven soldaat Edward David Meredith. Hij werd op 25 mei 1922 geboren in Abedare Glamorgan in Zuid-Wales als zoon van Thomas en Elizabeth Meredith – Davies. Hij behoorde tot de C-compagnie van de Scottish Borderers. Hij is omgekomen bij de slag om Arnhem die van 17 tot 25 september 1944 heeft plaatsgevonden. Zijn lichaam is aangetroffen in de uiterwaarden van de Lek in Schalkwijk op 14 november 1944. Edward is hier op dezelfde dag begraven. Op initiatief van het comité 4 en 5 mei Houten is een een foto van hem geplaatst bij zijn graf waarop staat:
At rest
With loved ones far away
In Jesus’ keeping
Our Teddy is safe today
Welpen van scouting Schonauwen legden een krans met de burgemeester. Daarna volgde één minuut stilte. Aansluitend las Isolde Vega het gedicht 'Als je jarig bent' van Ali Serek.
Op de begraafplaats van de Sint-Michaëlkerk stonden de aanwezigen eerst stil bij het graf van de Engelse korporaal Herbert Spooner, geboren in maart 1917 in Tamworth in Staffordshire. Hij behoorde tot het Airborn South Staffordshire Regiment. Ook Herbert is omgekomen bij de slag om Arnhem en aangetroffen in de uiterwaarden van de Lek op 15 november 1944. Hij is hier op 16 november begraven. Ook bij zijn graf werd een foto geplaatst en op zijn gedenksteen staat:
He gave that we should live in freedom
Let his giving not go unanswered
Na de minuut stilte droeg Isolde Vega het gedicht 'Na 80 jaar vrijheid' voor van Ruben van Gogh.
De aanwezigen verplaatsten zich verder de begraafplaats op naar het graf van twee omgekomen Schalkwijkers: Jan van Dyk en Assuerus Copier. Hein van den Hoogen, van het 4 mei comité Schalkwijk, vertelde hun verhalen. Na het leggen van een krans door de burgemeester en Anton van Garderen, bestuurlid van het 4 mei comité Schalkwijk, werd één minuut stilte gehouden. Isolde Vega droeg daarna 'Ongemakkelijke vrijheid' voor van Joke van Leeuwen.
Op de begraafplaats van de Hervormde Kerk liggen twee Britse piloten begraven die zijn omgekomen bij de Slag om Arnhem. Marcel Dagniaux, veteraan en bestuurslid van het 4 en 5 mei comité Houten vertelt de aanwezigen hun verhaal.
De Engelse sergeant Alfred Bell, piloot bij het Regiment Army Air Corps, werd geboren in juli 1912 als zoon van Richard Boag en Margareth Jane Bell. Zij hadden al een dochter van 2 jaar. Zijn vader is tijdens de Eerste Wereldoorlog omgekomen in april 1915 in West Vlaanderen en zijn naam staat gegraveerd in de Menenpoort in Ieper als vermist. Zijn moeder stierf in 1917. Alfred trouwde in 1938 en in 1939 werd hun dochter Valery geboren. Op 20 september 1944 is zijn lichaam aangetroffen in de uiterwaarden van de Lek bij Tull en ’t Waal en hij is op 22 september begraven.
Naast Alfred ligt de Engelse soldaat Thomas Laurence Beckett, geboren in 1922 als zoon van Thomas en Nellie Beckett. In 1941 woonde hij in Londen. Meer familiegegevens van hem zijn niet bekend. Op 24 september is hij aangetroffen in de uiterwaarden en op 26 september is hij hier begraven.
Op 4 mei 2020 is een foto van Alfred Bell geplaatst bij zijn graf. Helaas is er geen foto van soldaat Beckett. Op de steen staat: NEVER FORGOTTEN, NEVER.
Naast het graf van de twee Engelse militairen ligt het graf van een onbekende drenkeling die op 24 november 1944 eveneens werd aangetroffen in de uiterwaarden. Het is waarschijnlijk ook een Britse militair die bij de slag om Arnhem is omgekomen. In 2011 is het stoffelijk overschot opgegraven door een speciale afdeling van Defensie in de hoop dat er aan de drenkeling een naam kon worden gegeven. In 2016 is hij in een besloten plechtigheid, helaas zonder naam, herbegraven.
In 2019 is door het 4 en 5 mei comité Houten het initiatief genomen om de onbekende drenkeling een volwaardig graf te geven en dat is gelukt. Het kruisje dat op het graf stond is erop bevestigd en de volgende tekst is toegevoegd: “MET HEM GEDENKEN WIJ ALLEN DIE VOOR ONZE VRIJHEID ZIJN GESTORVEN EN DIE ALS ONBEKENDEN ZIJN BEGRAVEN”.
Op beide graven wordt een bloemstuk gelegd door de burgemeester en de scouts. Waarna de aanwezigen één minuut stil zijn. Isolde Vega draagt "Losgelaten" voor van Najiba Abdellaoui.
Pieter de Winter, voorzitter van het 4 en 5 mei comité Houten bedankt alle aanwezigen voor hun komst en onderstreept het belang van deze herdenkingstocht op weg naar de twee minuten stilte om 20:00 uur.